Mevsimlerin değişmesi yalnızca hava sıcaklıklarını değil, günlük yaşam alışkanlıklarımızı da etkiliyor. Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte daha fazla sıvı tüketirken, sonbaharla beraber havaların serinlemesiyle birlikte su tüketimimiz azalabiliyor. Tatil ve seyahat dönemlerinin ardından iş, okul ve günlük yaşam rutinlerinin yeniden başlaması da beslenme düzenimizi değiştirebiliyor.
Peki yazdan sonbahara geçerken vücudumuzun beslenme ihtiyaçları gerçekten değişiyor mu?
Aslında temel beslenme gereksinimlerimiz mevsim değişti diye tamamen farklılaşmıyor. Ancak hava koşulları, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve günlük yaşam alışkanlıklarımızdaki değişiklikler beslenme tercihlerimizi ve bazı ihtiyaçlarımızı etkileyebiliyor.
Öncelikle su tüketimini ihmal etmeyin!
Havaların serinlemesiyle susama hissimizin azalması, yeterli sıvı tükettiğimiz anlamına gelmiyor. Gün içerisinde düzenli su içmeye devam etmek önemli. Özellikle çay ve kahve tüketiminin arttığı sonbahar döneminde su tüketimini bilinçli olarak takip etmek faydalı olacaktır.
Mevsim sebze ve meyvelerinden yararlanın!
Sonbahar, sofralarımızı çeşitlendirmek için oldukça güzel bir dönemdir. Nar, elma, armut, mandalina gibi meyvelerin yanı sıra kabak, brokoli, karnabahar, pırasa, ıspanak ve havuç gibi sebzeler de beslenme düzenimize eklenebilir.
Tek bir besine “bağışıklığı güçlendirir” veya “hastalıklardan korur” gözüyle bakmak yerine, farklı besin gruplarını içeren dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeni oluşturmak daha doğru bir yaklaşımdır.
Bağışıklık için tek başına takviyeye güvenmeyin!
Sonbaharın gelmesiyle birlikte vitamin ve mineral takviyelerine olan ilgi de artıyor. Ancak herhangi bir vitamin veya mineral desteğine ihtiyaç olup olmadığı kişiden kişiye değişir. Gereksiz ve kontrolsüz takviye kullanmak yerine, öncelikle kan tahlili güncellemesi yapıp yeterli ve dengeli beslenmeye odaklanmak gerekir.
Yumurta, balık, et ve süt ürünleri gibi protein kaynakları; sebze ve meyveler; tam tahıllar; kurubaklagiller ve kaliteli yağ kaynakları dengeli bir beslenme düzeninin önemli parçalarıdır.
Sonbaharla birlikte rutinimizi de yenileyelim!
Yaz aylarında geç saatlerde yemek yemek, öğün atlamak veya düzensiz beslenmek daha sık görülebilir. Sonbahar ise günlük düzenimizi yeniden oluşturmak için iyi bir fırsattır.
Düzenli ana öğünler oluşturmak, ara öğün ihtiyacını kişiye göre değerlendirmek, yeterli su içmek ve fiziksel aktiviteyi günlük yaşamın bir parçası haline getirmek sürdürülebilir bir beslenme düzeninin temelini oluşturur.
Unutmamak gerekir ki sağlıklı beslenme yalnızca belirli bir mevsime ait değildir. Önemli olan mevsim değişikliklerini bir “detoks” ya da katı bir diyet başlangıcı olarak görmek yerine, vücudumuzun ihtiyaçlarını dinleyerek dengeli ve sürdürülebilir alışkanlıklar oluşturmaktır.
Sonbahar, yazdan kalan düzensizlikleri telafi etmek için değil; kendimiz için daha dengeli bir rutin oluşturmak için güzel bir başlangıç olabilir.
EKİM AYININ LEZZETLERİ
Bu ay sofranızda neler olsun?
Ekim ayı, hem doğanın renk değiştirdiği hem de mutfaklarımızın mevsimsel olarak zenginleştiği bir dönem. Mevsiminde tüketilen sebze ve meyveleri sofralarımıza dahil etmek, beslenmemizi çeşitlendirmek için güzel bir fırsat.
Elma & Armut
Lif, vitamin ve mineral içeriğiyle ara öğünlerde veya kahvaltılarda değerlendirilebilir. Tarçınla fırınlanarak sıcak bir sonbahar atıştırmalığına da dönüşebilir.
Kabak
Çorbalardan yemeklere, fırın tariflerinden tatlı alternatiflerine kadar mutfakta oldukça kullanışlı. Özellikle farklı sebzelerle birlikte tüketildiğinde sofraya çeşitlilik katar.
Brokoli & Karnabahar
Sonbahar sofralarının vazgeçilmez sebzelerinden. Haşlamak yerine fırında, zeytinyağı ve baharatlarla hazırlayarak daha farklı bir alternatif oluşturabilirsiniz.
Nar
Salatalara, yoğurtlu tariflere veya kahvaltı kaselerine eklenebilir. Renk ve lezzet katmasının yanında mevsimsel çeşitliliği artırır.
Ceviz
Sağlıklı yağlar açısından zengin bir kuruyemiş seçeneğidir. Kahvaltılarda, salatalarda veya ara öğünlerde porsiyonuna dikkat edilerek kullanılabilir.
Balık
Sonbahar, balık çeşitliliğinin arttığı dönemlerden biridir. Haftalık beslenme düzeninde balığa yer vermek, farklı protein kaynaklarını tüketmek açısından iyi bir alternatiftir.
EKİM SOFRASI İÇİN KÜÇÜK FORMÜL
Mevsim sebzesi + kaliteli protein + tam tahıl + sağlıklı yağ = dengeli bir sonbahar öğünü
Bu ay sofranızda daha fazla renk, çeşitlilik ve mevsimsel lezzet olsun. Sağlıklı beslenme, sofradan keyfi çıkarmak değil; dengeyi sofraya taşımaktır.
Diyetisyen Melis Tüzün
