Bazı biletler vardır…Üzerinde yalnızca bir güzergâh, bir sınıf ve birkaç rakam yazılıdır. Ancak yıllar geçtikçe o küçük kâğıt parçası, bir yolculuğun çok daha ötesine dönüşür. Bir şehrin geçmişine, insanların hayatına ve artık geride kalmış bir zamana açılan sessiz bir kapı olur.
İşte Bilecik Kent Belleği arşivinde bulunan yaklaşık 100 yıllık bir tren bileti de böyle bir hikâyeyi taşıyor.
1920’li yıllara ait olduğu değerlendirilen bu küçük biletin üzerinde “Bilecik–Haydarpaşa” güzergâhı ve “2. Sınıf” ibaresi yer alıyor. Seri numarası ise 0783.
Bugün sıradan bir kâğıt parçası gibi görünen bu bilet, aslında bir asır önce Bilecik’ten İstanbul’a uzanan bir yolculuğun hatırası.
O yıllarda tren, yalnızca bir ulaşım aracı değildi. Bugün uçak yolculuğu nasıl hızın, konforun ve uzaklara ulaşmanın simgesi olarak görülüyorsa, yaklaşık bir asır önce demir yolları da benzer bir heyecan taşıyordu.
Bir tren düdüğüyle başlayan yolculuk…
İstasyonda bekleyen insanlar, ellerinde biletleriyle perona sıralanan yolcular, buharın arasından ağır ağır ilerleyen tren ve camın ardından geride bırakılan Bilecik…
Belki bu biletin sahibi de Haydarpaşa’ya doğru yola çıkarken aynı heyecanı yaşamıştı.
Bilecik’ten Haydarpaşa’ya…
Bugün birkaç saat içinde kat edilebilen yollar, o günlerde bambaşka bir dünyanın parçasıydı.
Anadolu’daki demir yolu ağının genişlemesinde önemli bir dönüm noktası olan Anadolu-Bağdat Demiryolu’nun inşasına 1903 yılında başlandı. Hat, farklı bölümleri tamamlandıkça parça parça işletmeye açıldı. İstanbul’dan Bağdat’a kadar uzanan demir yolu bağlantısının tamamlanması ve İstanbul’dan Bağdat’a ilk trenin ulaşması ise 1940 yılında mümkün oldu.
İşte Bilecik-Haydarpaşa hattında kullanılan bu küçük bilet de demir yollarının Anadolu’daki büyük hikâyesinin sessiz tanıklarından biri.
Üzerindeki 0783 numarası, bugün bize yalnızca bir seri numarası gibi geliyor.
Oysa belki de bir zamanlar bir insanın cebinde taşındı. Belki istasyonda görevliye uzatıldı. Belki yolculuk boyunca saklandı. Belki de yıllar sonra bir sandığın, çekmecenin veya eski bir evin köşesinde unutuldu.
Ve zaman geçti…
Trenler değişti, istasyonlar değişti, şehirler büyüdü. İnsanların yolculuk alışkanlıkları değişti. Fakat o küçük bilet, yaklaşık bir asır boyunca geçmişin izini korumayı başardı.
Bugün elimizde tuttuğumuz şey yalnızca eski bir tren bileti değil.
O, Bilecik’in demir yollarıyla kurduğu bağın, geçmişteki yolculukların ve artık aramızda olmayan bir dönemin küçük ama kıymetli bir hatırası.
Bir asır önce Bilecik’ten Haydarpaşa’ya doğru yola çıkan bir yolcunun cebinden kalan bu küçücük kâğıt parçası, bugün bizleri geçmişe götüren en güçlü araçlardan biri.
Çünkü tarih bazen büyük kitaplarda değil, bir tren biletinin üzerinde saklıdır.
Ve bazı yolculuklar, tren çoktan istasyondan ayrılmış olsa bile yüz yıl sonra bile devam eder.
