Bazen bir gazete kupürü, yıllar önce kaybolup giden bir şehrin hafızasından küçük bir pencere açar. Bilecik Kent Belleği arşivinde yer alan 24 Kasım 1975 tarihli Yarın Gazetesi de işte böyle bir hikâyeyi günümüze taşıyor. Gazetede, Bilecik Kızılay Şubesi tarafından okullar arasında bir bilgi yarışması düzenleneceği duyuruluyor. Ancak bu haberi bugün ilginç kılan yalnızca bir yarışmanın düzenlenmiş olması değil.
Yarışmanın konu başlıkları arasında Bilecik tarihinin de bulunması, bundan tam 51 yıl önce kent tarihinin çocuklara öğretilmesine verilen önemi gözler önüne seriyor. Düşünün... 1975 yılının Bilecik’inde öğrenciler bir yarışma için hazırlanıyor, kitaplarını açıyor ve sorulabilecek konular arasında kendi şehirlerinin tarihini de çalışıyorlardı.
Belki de o gün bir öğrenci, Bilecik’in geçmişine ilişkin bir soruyu cevaplamak için saatlerce ders çalıştı. Belki de yarışma salonunda sorulan bir soru, bir çocuğun yaşadığı şehrin tarihine merak duymasına vesile oldu. Bugün üzerinden yarım asırdan fazla zaman geçmesine rağmen, o küçük gazete haberi bize önemli bir şeyi hatırlatıyor:
Bir şehrin hafızası, yalnızca eski binalarda ve fotoğraflarda değil, çocuklara anlatılan tarihte de yaşar.
1975 yılında Bilecik tarihinin öğrenciler arasında düzenlenen bir bilgi yarışmasının konusu olması, kentin geçmişinin o yıllarda da eğitim ve kültür hayatının bir parçası olduğunu gösteren dikkat çekici bir ayrıntı olarak karşımıza çıkıyor. Üstelik bu bilgiye bugün, yıllar önce basılmış bir gazete sayesinde ulaşabiliyoruz. Kent Belleği arşivlerinde saklanan eski gazeteler, fotoğraflar ve belgeler, Bilecik’in yalnızca büyük olaylarını değil, günlük hayatın içinde kalmış küçük ama değerli ayrıntılarını da yeniden gün yüzüne çıkarıyor.
Belki de bu nedenle eski bir gazete sayfasına bakmak, yalnızca geçmişi okumak değildir. Bazen 1975’in Bilecik’inde bir okul sırasına oturmak, çocukların heyecanına ortak olmak ve onların şehirlerinin tarihini öğrenmeye çalıştığı günlere kısa bir yolculuk yapmaktır. Yarım asır önce sorulan Bilecik tarihi soruları, bugün bize tek bir şeyi söylüyor: Geçmişini bilen şehirlerin hafızası kolay kolay silinmiyor.
Eski Bilecik’e ait fotoğraf, gazete ve belgelere ulaşmak isteyenler, Bilecik Kent Belleği arşivinde şehrin geçmişine doğru bu nostaljik yolculuğu sürdürebilir.
