Bir antik lahit, yüzyıllar boyunca suyun aktığı bir çeşmeye dönüştü. Ardından bir derginin kapağına taşınarak İstanbul’dan okurlara Bilecik’in tarihî mirasını gösterdi. 1907 tarihli bir kapak, kentin geçmişine dair dikkat çekici bir iz bıraktı.

Bilecik’in tarihî dokusunu yansıtan Kulaklıtaş Çeşmesi, bundan 119 yıl önce yayımlanan bir dergininin kapağında da kendine yer buldu. Bilecik Kent Belleği arşivinde yer alan 25 Temmuz 1907 tarihli Musavver Terakki dergisi kapağı, antik lahitten çeşmeye dönüştürülen tarihî yapıyı o günün okuyucularına tanıtan görsel bir kayıt niteliği taşıyor.
Kapakta yapı, “Bilecik civarında asar-ı atikadan bir çeşme” ifadesiyle tanıtılıyor. Dönemin Osmanlıca anlatımında kullanılan bu ifade, Bilecik çevresindeki eski eserlerden bir çeşmeye işaret ediyor.
Antik bir lahitten çeşmeye uzanan hikâye
Bugün Kulaklıtaş Çeşmesi adıyla bilinen yapı, antik dönemden kalma bir lahitin çeşme olarak kullanılmasıyla geçmişin farklı dönemlerini aynı taş üzerinde buluşturuyor.
Bir zamanlar başka bir amaçla yapılmış taş eser, sonraki yüzyıllarda günlük yaşamın parçası haline gelmiş; suyun aktığı, insanların uğradığı, hayatın çevresinde şekillendiği bir çeşme olarak kullanılmış.
Taşın üzerindeki geçmiş, yalnızca antik dönemi değil, onu farklı amaçlarla yaşatan sonraki kuşakların da hikâyesini taşıyor.
119 yıl önce bir dergi kapağında Bilecik
25 Temmuz 1907 tarihli Musavver Terakki kapağı, Bilecik’in tarihî bir yapısının dönemin yayın dünyasında nasıl yer bulduğunu göstermesi açısından da önemli.
Fotoğrafın ya da görselin bir dergi kapağında yayımlanması, şehirdeki tarihî eserlerin yalnızca yerel çevrede bilinen yapılar olmadığını, dönemin basın yayın araçlarıyla daha geniş kitlelere tanıtıldığını ortaya koyan bir iz olarak değerlendirilebilir.
O gün dergiyi eline alan bir okur, belki Bilecik’i hiç görmemişti. Ancak sayfayı çevirmeden önce karşısına çıkan bu çeşme görüntüsüyle, uzak bir Anadolu kentinin tarihî dokusuna kısa bir yolculuk yapmış oldu.
Taşın hafızası, derginin sayfasında yaşamaya devam ediyor
Kulaklıtaş Çeşmesi, farklı dönemlerin izlerini bir arada taşıyan Bilecik’in tarihî değerlerinden biri. 1907 tarihli dergi kapağı ise yapının geçmişte nasıl tanımlandığını ve dönemin insanlarının ona nasıl baktığını anlamaya yardımcı olan arşiv izlerinden biri.
Bir taş, yüzyılları aşarak çeşme oldu; bir dergi kapağına taşındı ve yıllar sonra yeniden hafızalara döndü. Bazen geçmiş, bir şehrin sokaklarında değil, 119 yıl önce basılmış bir derginin kapağında bizi bekler.





