BŞEÜ’lü tarihçi Prof. Dr. Vedat Turğut, Osmanlı’nın manevi mimarı Şeyh Edebali’nin soy silsilesine ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vedat Turğut, Osmanlı Devleti’nin manevi mimarı Şeyh Edebali’nin kökenlerine ve ailesinin tarihî geçmişine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümünün UNESCO’nun Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı’na dahil edilmesinin Bilecik’in ve tarihî şahsiyetin tanıtımına önemli katkı sağladığını belirten Turğut, Edebali’nin soy silsilesine ilişkin bilgileri paylaştı.
Asıl adının kaynaklarda “İmadüddin Mustafa bin İbrahim el-İnaç el-Kırşehri” olarak geçtiğini aktaran Turğut, Kırşehir’in tarihî önemine değinerek Ertuğrul Gazi ile Şeyh Edebali’nin yollarının burada kesişmiş olabileceğine işaret etti. Turğut, Şeyh Edebali ile akrabalığı muhtemel Ahi Evran’ın türbesinin de Kırşehir’de bulunduğunu hatırlattı.
Soy silsilesi tarihî kayıtlarda izlenebiliyor
Turğut, Şeyh Edebali’nin soyunun Abdülkadir Geylani’nin oğlu Şeyh Abdülaziz’in torunlarından Tacüddin Mahmud üzerinden takip edilebildiğini ifade etti.
Şeyh Edebali’nin oğlu Mahmud ile torunu Mehmed’in Bursa’da kadılık yaptığını belirten Turğut, aileye ilişkin vakıf kayıtlarının soy silsilesinin Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar izlenmesine imkân sağladığını kaydetti. Turğut, 16. yüzyıldan sonraki dönemde soyun devam edip etmediğine ilişkin ise elde yeterli bilgi bulunmadığını bildirdi.
“Şeyh Ede” ulu ata anlamına geliyor
Şeyh Edebali’nin adındaki ifadelerin anlamına da değinen Turğut, “Ede” kelimesinin ata ve dede anlamları taşıdığını, “Bali” kelimesinin ise en büyük ve ulu anlamına geldiğini belirtti. Bu çerçevede “Şeyh Edebali” adının “ulu ata” anlamında bir unvan olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.
Yaşadığı dönemde mütevazı kişiliğiyle tanınan Şeyh Edebali’nin adalet anlayışı ve paylaşımcı tutumuyla çevresinde geniş bir topluluk oluşturduğunu aktaran Turğut, Edebali’nin kızı Rabia Bala Hatun’u Osman Gazi ile evlendirdiğini de sözlerine ekledi.
Şeyh Edebali’nin hayatı ve ailesine ilişkin aktarılan bilgiler, Osmanlı’nın kuruluş döneminin anlaşılması ve Bilecik’in tarihî mirasının tanıtılması açısından önem taşıyor.
