Bilecik Kent Belleği arşivinde yer alan tarihi görüntülerde, 1913 tarihli, Osmanlıca yazılmış bir zarf, geçmişin sayfalarını aralıyor ve bize bir zamanlar uzak şehirler arasındaki mektuplaşma kültürünü fısıldıyor. Zarf, İstanbul’dan gönderilmiş ve pulun üzerinde Dersaadet çıkış damgası, zarfın üzerinde ise “Bursa Lefkesi” arrive damgası bulunuyor. Edirne Hatıra Serisi’ne ait tam seri damgalı bu belge, çift lisana sahip gönderici ve arrive damgalarıyla Osmanlı posta tarihinin nadide örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Zarfın üzerinde yer alan yazı, dönemin duygu ve saygı dilini yansıtır nitelikte:
“Bursa Dahilinde Lefke Kasabası’nda Mücahide-i Urban, Trablusgarp Kahramanı Mebruke Hanımefendiye”
Bu satırlar, hem Trablusgarp Savaşı’nda kahramanlık göstermiş bir kadına duyulan hürmeti hem de Osmanlı toplumunda kadın kahramanların değerini gözler önüne seriyor. Zarfın metni ve damgaları, tarihçilerin titiz çalışmaları sayesinde günümüze ulaşmış, kelimenin doğru okunuşu konusunda tarihçi Furkan Arslan’a özel teşekkür notu düşülmüş durumda.
Bilecik Kent Belleği arşivindeki bu zarf, sadece bir posta belgesi değil; aynı zamanda bir dönemin sosyal hafızasını, kadın kahramanlara verilen değeri ve Osmanlı dönemi şehirler arası iletişimin inceliklerini anlatan bir masal gibi duruyor. Zarf, İstanbul’dan Bursa Lefkesi’ne uzanan yolculuğunda, eski mektupların ve zarfların taşıdığı özenli dil, saygı ve estetiği günümüze aktarıyor.
Arşivdeki görüntüler, zarfın pul ve damgalarını, yazı stilini ve o dönemin postacılık ritüellerini detaylı biçimde gösteriyor. Her bir damga, her bir yazı satırı, zamanın ruhunu ve şehirler arasındaki bağları bize hatırlatıyor. Bir bakışta sadece bir zarf gibi görünen bu belge, aslında Osmanlı’nın sosyal hafızasının, iletişim kültürünün ve tarihi olaylarla kişisel hikâyelerin birleştiği bir kapı aralıyor.
Bilecik Kent Belleği’ndeki bu eşsiz zarf, tarihi merak eden araştırmacılar için hem görsel hem de kültürel bir hazine niteliğinde. Osmanlı’dan günümüze taşınan her bir damga ve satır, geçmişin sessiz ama güçlü bir anlatıcısı olarak hafızalarda yerini alıyor.