Bilecik'in bugün artık var olmayan yapılarından biri, yaklaşık bir asır önce çekilmiş bir fotoğrafla yeniden karşımıza çıkıyor.
Ünlü fotoğraf arşivlerinden Albert Kahn Koleksiyonu'nda yer alan ve 16 Aralık 1922 tarihinde çekildiği belirtilen bu karede, Osmanlı döneminin önemli yapılarından biri olan Bilecik Ana Kervansarayı görülüyor.
Bugün yalnızca fotoğraflarda ve tarih anlatılarında izine rastladığımız yapı, Bilecik'in geçmişteki ticari hareketliliğine dair önemli ipuçları taşıyor.
Osmanlı döneminde Bilecik, İpek Yolu'nun geçtiği güzergâhlardan biri üzerinde bulunuyordu. Şehrin bu konumu, ticaret yollarında seyahat eden kervanların Bilecik'te konaklamasına ve buna bağlı olarak kervansaray, aşevi ve benzeri yapıların oluşmasına zemin hazırladı.
Ana Kervansaray da bu ticaret ve konaklama kültürünün şehirdeki izlerinden biriydi.
Yüzyıllar önce ipek, kumaş ve çeşitli ticaret mallarını taşıyan kervanların uğradığı Bilecik'te, bu yapılar yalnızca yolcuların konakladığı mekanlar değildi. Aynı zamanda dönemin ticari ve sosyal hayatının önemli durakları arasında yer alıyordu.
Ancak Bilecik'in tarihinde derin izler bırakan Yunan işgali ve sonrasında yaşanan yıkım, şehrin birçok tarihi yapısı gibi Ana Kervansaray'ı da etkiledi.
İşgal dönemindeki yıkımın ardından yapı yeniden restore edilemedi ve zaman içerisinde tamamen ortadan kalktı.
Bugün elimizde ise onun nasıl göründüğünü anlatan eski fotoğraflar ve tarihsel kayıtlar bulunuyor.
Albert Kahn arşivinden günümüze ulaşan bu fotoğraf, yalnızca eski bir binayı göstermiyor.
Bir zamanlar kervanların konakladığı, yolcuların dinlendiği, ticaret yollarının hareketliliğine tanıklık eden Bilecik'in kaybolmuş bir parçasını gözlerimizin önüne getiriyor.
Bilecik Kent Belleği Arşivi'nden yaklaşık 100 yıl öncesine uzanan bir hatırlatma:
Bugün olmayan bazı yapılar, fotoğraflarda yaşamaya devam eder. Ana Kervansaray da Bilecik'in kaybolmuş hafızasında sessizce yerini koruyor.
