Bazı fotoğraflar vardır; yalnızca geçmişi göstermez, bir şehrin hafızasını, yaşanmışlıklarını ve kaybolmaya yüz tutmuş hatıralarını da günümüze taşır. Bilecik'in eski sokaklarına açılan bu kare de işte böyle bir zaman yolculuğunun kapısını aralıyor.
Bilecik Kent Belleği Arşivi'nde yer alan fotoğraf ve yazıya göre, Foto Ersoy tarafından 1930'lu yıllarda hazırlanan Bilecik serisinin 17'nci kartında yer alan "Sayı: 17 Bilecik İçten Görünüş" başlıklı fotoğraf, şehrin geçmişine ışık tutuyor.
Dönemin Bilecik Cezaevi'nin bulunduğu bölgeden, günümüzde Bilecik Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nin yer aldığı noktadan çekildiği değerlendirilen fotoğrafta Hamam Sokak ve Tevfikbey Caddesi çevresi görülüyor.
Bir zamanlar bu sokaklardan kimler geçti, hangi evlerin pencerelerinden sabah ışığı süzüldü, hangi kapıların önünde komşular uzun sohbetlere daldı? Belki bir esnaf dükkânını açmak için erkenden yola çıktı, belki bir çocuk okul çantasını sırtına alıp bu sokaklardan koşarak geçti. Belki de bir anne, evinin penceresinden sokağa bakarak akşam eve dönecek evladını bekledi.
Fotoğrafın sessizliğinde saklı nice hayat, bugün bize ulaşamayan nice hikâye var.
Hamam Sokak ve Tevfikbey Caddesi'nin geçmişten bugüne uzanan çizgisi, yalnızca bir şehir manzarasını değil, Bilecik'in gündelik yaşamını, mimarisini ve insan hikâyelerini de hatırlatıyor. Taşların, duvarların ve yolların bile tanıklık ettiği o yıllar, şehrin hafızasında silinmeyen izler bırakmış durumda.
Aradan geçen yaklaşık bir asra rağmen bu fotoğraf, Bilecik'in dününe açılan nadide bir pencere olmayı sürdürüyor. Bugün değişen sokaklara, yenilenen yapılara ve büyüyen şehre baktığımızda geçmişin izlerini arıyoruz. Çünkü şehirleri şehir yapan yalnızca binaları ve yolları değil, o sokaklarda yaşanan hayatlar, kurulan hayaller ve kuşaktan kuşağa aktarılan hatıralardır.
Bilecik'in eski günlerinden kalan bu kıymetli kare, bize bir kez daha hatırlatıyor: Bir şehrin geçmişi unutulmadıkça, hafızası da yaşamaya devam eder.
